Wat doet AI met het brein van jongeren?
Wat doet AI met het brein van jongeren? Die vraag houdt me best wel eens bezig, en ik ben duidelijk niet de enige. đ
We weten dat het brein van kinderen en jongeren nog volop in ontwikkeling is, dus wat ze doen, vormt hun neurale bedrading. In de media wordt er behoorlijk wat stelligs geroepen over de invloed van AI, maar langdurig onderzoek naar dat effect hebben we gewoonweg nog niet.
Wel zijn er aanwijzingen en studies die al iets kunnen zeggen over AI en breinontwikkeling. Daarbij is het belangrijk goed te kijken welk soort AI-gebruik onderzocht is Ên hoe lang jongeren het gebruiken. Jonathan Haidt maakt bij schermgebruik in het algemeen het onderscheid tussen fragmenting time (korte, versnipperde aandacht) en storytelling time (langere, betekenisvolle focus). Dat onderscheid helpt m.i. ook bij AI.
MIT-onderzoek liet zien dat studenten die direct ChatGPT gebruikten tijdens een schrijfopdracht minder hersenactiviteit vertoonden in gebieden voor planning en redeneren. Studenten die eerst zelf nadachten en daarna pas AI inzetten, presteerden beter en behielden meer cognitieve activiteit. Een klein, maar zorgvuldig uitgevoerd experiment.
Wilfred Rubens benadrukt het verschil tussen ondersteuning en vervanging. Neemt AI het echte denkwerk over, dan daalt de leerwinst. Helpt AI juist bij ordenen of begrijpen, dan kan het denken juist verdiepen.
Erik Scherder is kritisch (hij noemt AI een afkorting voor 'afnemende intelligentie' đ ). Maar kijk je goed naar zijn voorbeelden, dan gaan die vooral over schermgedrag dat duidelijk in fragmenting time valt. Dat maakt zijn zorgen minder rechtstreeks toepasbaar op AI-gebruik dat meer richting storytelling time gaat, zoals samenwerken, analyseren of verdiepend schrijven.
De invloed op het brein lijkt dus af te hangen van wat jongeren precies met AI doen. Maar stevige conclusies kunnen we m.i. pas trekken wanneer er echt langlopend onderzoek komt.